SGK İş Göremezlik (Rapor Parası) Nedir?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, sigortalı çalışanların hastalık, iş kazası, meslek hastalığı veya analık hallerinde hekim ya da sağlık kurulu tarafından verilen istirahat raporu süresince uğradıkları gelir kaybını telafi etmek amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen yasal tazminata geçici iş göremezlik ödeneği veya halk arasındaki adıyla SGK rapor parası denir. Bu ödeme çalışanların istirahatli oldukları dönemde ekonomik mağduriyet yaşamasını önlemek için tasarlanmıştır.
SGK Rapor Parası Nasıl Hesaplanır?
İş göremezlik ödeneği hesaplanırken çalışanın istirahat başlangıç tarihinden önceki son 3 aydaki SGK brüt prim kazançları ve prim gün sayıları esas alınır:
- Günlük Brüt Kazanç: Son 3 aydaki toplam prime esas kazancın (brüt ücret), yine bu 3 aydaki toplam prim gün sayısına bölünmesiyle bulunur. Örneğin son 3 ayda 90.000 ₺ brüt kazancı ve 90 prim günü olan bir çalışanın günlük brüt kazancı tam 1.000 ₺ kabul edilir.
- Ayakta Tedavi Oranı (2/3): Hekim tarafından evde veya ayakta istirahat uygun görülmüşse günlük kazancın 3'te 2'si (%66,66) ödenir. 1.000 ₺ günlük kazanç için bu tutar günlük 666,67 ₺ olur.
- Yatarak Tedavi Oranı (1/2): Hastanede yatarak tedavi görülen günler için yemek ve yatak giderleri hastanece karşılandığından günlük kazancın 2'de 1'i (%50,00) ödenir.
- Hastalık Raporlarında İlk 2 Gün Kuralı: Hastalık vakalarında raporun ilk 2 günü SGK tarafından karşılanmaz; SGK ödemeyi 3. günden itibaren başlatır (Örn: 10 günlük raporda 8 gün ödenir). Ancak iş kazası, meslek hastalığı ve analık durumlarında ilk 2 gün kesintisi uygulanmaz, tüm günler eksiksiz ödenir.
Rapor Parasından Yararlanma Şartları Nelerdir?
Hastalık nedeniyle iş göremezlik ödeneği alabilmek için istirahat başlangıç tarihinden önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şarttır. İş kazası veya meslek hastalığında ise herhangi bir prim gün sayısı şartı aranmaz; ilk iş gününde dahi kaza geçirilse tüm istirahat süresince rapor parası tam olarak ödenir.
Rapor Parası Ne Zaman ve Nereye Yatar?
İstirahat süresi sona erdikten sonra işverenin SGK Çalışılmadığına Dair Bildirim Girişi ekranından raporu onaylaması gerekir. Onayın ardından ortalama 10-15 iş günü içinde ödeme PTT şubelerine veya e-Devlet üzerinden tanımlanan şahıs banka hesabına otomatik olarak aktarılır.